لەگەڵ دەستپێكردنی جەنگی ئەمریكا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران، كە هەر زوو بڵێسەی ئاگری شەڕەكە (14) وڵاتی ناوچەكەی گرتەوە، یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لە ئەنجامی هەڵسەنگاندنێكی وردی لۆژیكی و عەقڵانی بۆ پێشهات و گۆڕانكارییەكانی ناوچەكە و تێگەیشتن لە هەستیاری و مەترسییەكانی شەڕەكە و بە سوودوەرگرتن لە پەند و ئەزموونە مێژووییەكان، بەر لە هەموو لایەنە سیاسییە كوردستانی و عیراقییەكان، بڕیارێكی دروست و یەكلاكەرەوەیدا و بە رەسمی و بەشێوەی راستەوخۆ رایگەیاند كە نابینە بەشێك لە شەڕەكە و بژاردەی بێلایەنیی بۆ هەرێمی كوردستان و عیراق، باشترین بژاردەیە و بە مەبەستی بەدەستهێنانی پشتگیری و مسۆگەركردنی گەیشتن بەیەكهەڵوێستی لەسەر ئەو سیاسەتە، سەرۆك بافڵ تاڵەبانی یەكسەر سەردانی بەغدادی كرد و پەیامە رەسمییەکەی حزبەکەی خۆی بە سەرۆك وەزیران و سەركردە باڵاكانی لایەنە سیاسییەكانی عیراق گەیاند و تیایدا گرنگی ئەم بژاردەیە و هەروەها زیانەكانی لایەنگریی بۆ شەڕەكە خستەڕوو، بەهەمان شێوە لەرێی دیدار و پەیوەندیی تەلەفۆنییەوە هەمان سیاسەتی بە لایەنە كوردستانییەكان گەیاند، لەسەر ئاستی باڵای ئیقلیمی و نێودەوڵەتیش لەرێی پەیوەندیی تەلەفۆنییەوە، سەرۆك بافڵ تاڵەبانی بەرپرسە باڵاكانی ئەمریكا و ئێران و توركیای لەوە دڵنیاكردەوە كە ئێمە نابینە مایەی هەڕەشە و مەترسی بۆ سەر ئاسایش و بەرژەوەندیی هیچ وڵات و لایەنێك و داوادەكەین لەڕێی ئاشتی و دانوستانەوە كێشەكان چارەسەر بكرێت، هەروەك لە دوو دیداری تەلەفزیۆنیدا رای گشتی بەو بڕیار و سیاسەتەی یەكێتی ئاشنا كرد و رایگەیاند كە نابینە بەشێك لە شەڕەكە و بێلایەنی هەڵدەبژێرین.
ئەگەر لەڕێی کۆبوونەوە و دانوستانەوە نەگەنە بڕیار و رێککەوتنێک بۆ چارەسەرکردنی کێشە و نەهێشتنی مەترسییەکان، ئەوا دوور نییە هەرێم و بەغدا بە دوو سیناریۆی جیاوازەوە هاوشێوەی لوبنان بکەونە ناو تونێلێكی تاریك و مەترسیدارەوە
گرنگیی بڕیارە دروستەكەی یەكێتی بۆ هەرێم و عیراق بەگشتی
ـ بوو بە بناغە و هەوێنی هەڵوێستێكی هاوبەش لە نێوان هەرێم و بەغدا و دروستكردنی رایەكی گشتی لەسەر پشتگیریکردن لەبژاردەی بێلایەنی و دوورکەوتنەوە لە جەنگەکە .
ـ ناخوازین ببینە بەشێك لە شەڕەكە، چونكە ئەوكاتە لەنێوان دوو دۆستی ستراتیژی عیراق و هەرێم، نەك هەر یەكێك لەو دوو دۆستە لەدەست دەدەین، بەڵكو یەكێك لە دۆستە كاریگەرەكانی خۆمان دەكەین بە دوژمنی سەرسەختی خۆمان و ئەو دوژمنایەتییە زیانێكی گەورە و درێژخایەن بە گەل و وڵاتەكەمان دەگەیەنێت و راستكردنەوەی ئەو هەڵە ستراتیژییە بە ئاسانی نایەتەدی.
ـ بریارێکی گرنگ و دروستە، چونكە بە بەشداریکردن لە شەڕەکەدا ناتوانین بازنەی ئاڵنگارییەكانی هەرێم و بەغداد بەرتەسك بكەینەوە و پانتایی دەرفەتەكان فراوانتر بكەین، هەروەك ناتوانین ئاڵنگارییەكان بگۆڕین بە دەرفەت بۆ گەل و وڵاتەکەمان.
ـ دەبێ خۆمان دوورەپەرێز بگرین لە ئاگری شەڕەکە، چونكە هەر هەنگاوێک پێچەوانەی ئەو بڕیارە بهاوێژین، شیرازەی بەرپرسیارەتیی هاوبەش و یەك هەڵوێستی لەنێوان هەرێم و بەغداد تێكدەچێت و ناوچەکە دەبێتە مەیدانی شەڕەکە و تەڕ و وشک پێکەوە بەئاگری شەڕەکە دەسووتێن.
ـ بێلایەنیی باشترین بژاردەیە بۆ دوورخستنەوەی مەترسییەكانی ئاگری شەڕەكە لەناو ماڵی خۆمان و هەموو هەوڵەكان لەپێناوی سەقامگیریی وڵاتەكەمان دەبێت.
ـ بەشداریكردن لە شەڕەكەدا ژێرخانی ئابووریی وڵات بە تەواوەتی هەڵدەوەشێتەوە و مەترسیی جددی لەسەر ئاسایشی وڵات دروست دەبێت.
ـ شەڕێكی كەم وێنە و دژوار و ناتەقلیدییە و بەتێوەگڵانی، نەك ناتوانین دەستكەوتەكانی خۆمان بپارێزین. بەڵكو ئەو دەستكەوتانەی کە بەدەست هاتوون، دەکەونە ناو مەترسییەکی جددییەوە و پاراستنیان ئەستەم دەبێت.
ـ نابینە بەشێك لە شەڕەكە، چونكە ئێمە وەك چۆن دژی دەستتێوەردانی دەرەكین بۆ ناو كاروباری وڵاتی خۆمان و نامانەوێت هیچ وڵاتێكی ناوچەکە كێشەمان بۆ دروستبكات، بەهەمان شێوە نابێ ئێمەش كێشە بۆ هیچ وڵاتێك دروستبكەین.
ـ راستە عیراق و هەرێمی كوردستان لە رووی جوگرافییەوە نزیكترین شوێنن كە لە گۆڕەپانی شەڕەكەوە نزیكن، بەڵام بە بەراورد بە وڵاتانی دیكە زیانەكانی كەمترن. هۆکارەکەش بۆ ئەو سیاسەتە حەکیمانەیە دەگەڕێتەوە کە بەدەستپێشخەریی یەکێتی بۆتە هەڵوێستی رەسمی هەرێم و عیراق بەگشتی. هەر لادانێک لەو سیاسەت و بژاردەیە، زۆرترین زیان و مەترسی روو لە هەرێم و عیراق دەکەن.
بڕیاری بێلایەنی و دوورکەوتنەوە لە شەڕ بژاردەیەكی زۆر گرنگە، بەڵام پاراستنی ئەو ئیرادە هاوبەشە، پێویستی بە ئەرکێکی هاوبەش هەیە، چونکە هەوڵێکی شاراوەی شەڕخوازانە هەیە و دەیەوێ سوود لە دۆخەکە وەربگرێت و هەندێک ئاڵنگاری و مەترسیی رووبەڕووی هەرێمی كوردستان و عیراق بکاتەوە و رایانکێشنە ناو بازنەی شەڕێکی نەخوازراوەوە بۆ ئەو مەرامە هەوڵی دروستکردنی ناکۆی و دووبەرەکی و بێمتمانەیی دەدەن لەنێوان هەرێم و حکومەتی فیدراڵ.
بۆیە دۆخەكە وا دەخوازێت كە هەرێم و بەغدا بەیەکەوە، ئەركی رێگری لە تەشەنەکردنی ئەو مەترسی و ئاڵنگاریانە بکەن. ئەوەش تەنها بە پلانێکی هاوبەش دێتەدی کە بتوانن هەوڵەکە پووچەڵبکەنەوە و رێگری لە راكێشانی هەرێم و بەغداد بکەن بۆ ناو بازنەی شەڕەكە.
بێلایەنی باشترین بژاردەیە بۆ دوورخستنەوەی مەترسییەكانی ئاگری شەڕەكە لەناو ماڵی خۆمان و هەموو هەوڵەكان لەپێناوی سەقامگیریی وڵاتەكەماندا بێت
ئەركە هاوبەشەكەی نێوان هەرێم و بەغداد
ئێستا كە شەڕەكە بەرەو هەفتەی سێیەم دەچێت، كێشەیەكی هاوبەش بەرۆكی هەرێم و عیراقی گرتۆتەوە، ئەویش ئەو هێرشانەیە كە گروپە چەكدارەكانی ناو عیراق دەیكەنە سەر شارەكانی هەرێم و ناوەڕاست و باشووری عیراق و بۆردومانكردنی بارەگای تیمە دیپلۆماسییەكان و هێزەكانی هاوپەیمانان و هەندێک دامەزراوەی ستراتیژی حكومی.
لەسەر چۆنیەتی مامەڵەكردن لەگەڵ ئەم مەترسییە و چۆنیەتی بەردەوامبوون و جێبەجێكردنی سیاسەتی بێلایەن، خەڵکانێک هەن هەوڵی بەلاڕێدابردنی ئەم سیاسەتە دەدەن و دەخوازن كێشە و ناکۆکی بخەنە نێوان هەرێم و بەغداد و بەشێوەیەكی راستەوخۆ رایانبكێشنە ناو شەڕەكە و بە دوو ئاراستەی جیاوازەوە سەرقاڵی دروستکردنی درز و سیناریۆی گوماناوین لەنێوان هەردوولا و هەوڵدەدەن هەرێم بە پشتگیریكردنی لایەنێكی شەڕەكە تۆمەتبار بكەن و لە هەرێمیش دەستی تۆمەت بۆ حكومەتی فیدراڵ درێژ بکەن.
بۆیە گرنگە هەردوولایەن زۆر بە وریاییەوە مامەڵە لەگەڵ ئەم دۆخەدا بكەن و پلانێكی هاوبەشیان هەبێت بۆ چۆنیەتی نەهێشتنی ئەو مەترسییانە و بەغداد لەوە دڵنیا بکرێت كە هەرێم جددییە لەسەر هەڵوێستی خۆی و سیاسەتێكی نەگۆڕی هەیە و بە هیچ شێوەیەك نابێتە بەشێك لە شەڕەكە، لەهەمان كاتدا هەرێمیش خوێندنەوەیەكی دروستی هەبێت بۆ واقیعی عیراق و لەوە دڵنیابن كە توانای حكومەتی عیراق بۆ رێگریكردن لە گروپە چەكدارەكان سنووردارە و هاوشێوەی هەرێمی كوردستان ئەو گروپانە بۆردومانی فرۆكەخانە و بارەگای هاوپەیمانان و هەندێک باڵیۆزخانە و ئامانجی ئابووری و وزە و كارەبای ناوەڕاست و باشووری عیراقیش دەكەن و چەندە هەرێم پێویستی بە بەغداد هەیە ئەوەندەش بەغداد پێویستی بە هەرێمە کە پێکەوە سەقامگیریی ناوچەکە بپارێزن و نەکەونە ژێر گاریگەریی هەندێک پەیامی دژبەر و نابەرپرسیار، چونکە کێشە و مەترسییەکانی سەر هەردوولا، هاوبەشن و نابێ لەم قۆناغە دژوارە بەدوای خاڵە جیاوازەکانی یەکتردا بگەڕێن و یەکتر تۆمەتبار بکەن، بەڵکو دەست بە خاڵە هاوبەشەکانەوە بگرن و زەقیان بکەنەوە و کاریان لەسەر بکەن، چونکە بەهیچ شێوەیێک لەم دۆخە مەترسیدارەدا ناکۆکی و بیانوو لە یەکترگرتن و بڵاوکردنەوەی پەیامی دژبەیەک و یەکتر تومەتبارکردن لەرێی میدیاوە خزمەت بە بەرژەوەندییەکانی هەردوولا و سەقامگیریی ناوچەکە ناکات و خوانەخواستە ئەگەر ئەم پرسە هەستیارە بە هەند وەرنەگیرێ و هاوکاری و هەماهەنگی و هەوڵی هاوبەش نەدرێت بۆ رێگریكردن لەو هەوڵە مەترسیدارە، ئەگەر لەڕێی کۆبوونەوەو دانوستانەوە نەگەنە بڕیار و رێککەوتنێک بۆ چارەسەرکردنی کێشە و نەهێشتنی مەترسییەکان، ئەوا دوور نییە هەرێم و بەغدا بە دوو سیناریۆی جیاوازەوە هاوشێوەی لوبنان بکەونە ناو تونێلێكی تاریك و مەترسیدارەوە.