كەركوك وەك شارێكی فرەنەتەوە و پێكهاتە، هەمیشە لانكەی پێكەوەژیان و لە هەمانكاتیشدا گۆڕەپانێكی هەستیار بووە بۆ تاقیكردنەوەی گوتارە سیاسی و نەتەوەییەكان. لەم شارەدا، گوتاری سۆزدارانەی نەتەوەیی، زووتر لە گوتارە عەقڵانییەكان دەگاتە مێشك و دڵی هاووڵاتیان، چونكە لەسەر بنەمای بەستنەوەی ناسنامە بە خاك و مێژوویەكی پڕ لە تراژیدیا و خەباتەوە بنیادنراوە. هەرچەندە ئەم گوتارە لە قۆناغێكدا دەتوانێت ببێتە هێزێك بۆ هۆشیاركردنەوە و پاراستنی مافی پێكهاتەیەك و كۆكردنەوەی خەڵك بە دەوریدا، بەڵام لە واقیعێكی فرەپێكهاتەی وەك كەركوكدا، زۆرجار سۆزی نەتەوەیی بە ئاڕاستەی قووڵكردنەوەی درزە كۆمەڵایەتییەكان و بەلاڕێدابردنی كێشە خزمەتگوزاری و بنەڕەتییەكاندا دەشكێتەوە. لەبەرامبەر ئەمەدا، تێپەڕاندنی قەیرانەكانی شارەكە پێویستی بەوەیە گوتاری سۆزداری جێگەی خۆی بۆ گوتارێكی نیشتمانیی فرەلایەن چۆڵ بكات، كە مافی هەموو پێكهاتەكان مسۆگەر بكات و كەركوك لە (پێكدادانی) ناسنامەكانەوە بگوازێتەوە بۆ پردێك بۆ پێكەوەژیان و ئاشتەوایی كۆمەڵایەتی، كە ئەمە سیاسەتێكە هەمیشە یەكێتی لەبەر قورساییە سیاسی و جەماوەرییەكەی و باوەڕە نەگۆڕەكەی بە پێكەوەژیان، پەیڕەوی كردووە.
لەژێر رۆشنایی ئەم راستییەدا، جاروبار گوێبیستی ئەو گوتارانە دەبین، بەڵام راستیی ئەم جۆرە بیركردنەوانە شتێكن و راستی واقیعی و مەیدانیش شتێكی ترە، لەبەرئەوە بۆ دۆخێكی لەمجۆرە پێمانوایە:
یەكەم: گرنگە هەموو لایەن و پێكهاتەیەكی كەركوك بە كورد، عەرەب، توركمان و مەسیحی، ئەو راستییە تێبگەن و قبووڵیشیان بێت كە دیدگا و بیركردنەوەی پێكهاتە جیاوازەكانی كەركوك و پەیامی هەندێك لە سەركردەی پێكهاتەكانی ئەو شارە لەسەر دۆخ و ئایندەی شارەكەیان جیاوازی هەبێت، ئەمە نە دیاردەیەكی نوێیە و نە ئاخاوتنێكی تازە وتراو، بەڵكو سروشتی هەر نەتەوە و پێكهاتەیەكە بۆ شۆڕكردنەوە و چەسپاندنی رەوایەتیی ئامانجە سیاسییەكانی لەناو پێكهاتە و نەتەوەكەی خۆیدا.
گرنگیشە لەو راستییە تێبگەن، كە مەرج نییە پەیامی بەرپرسێكی كورد لەو شارە جێگەی رەزامەندیی زۆرینەی پێكهاتەی عەرەب و توركمانی شارەكە بێت، هەروەك چۆن و بەهەمان شێوە مەرج نییە پەیامێكی سۆزدارانەی بەرپرسێكی توركمانی شارەكە جێگەی رەزامەندیی زۆرینەی كورد و عەرەبی شارەكە بێت، ئەم هاوكێشەیە بۆ پەیامی سەركردەیەكی عەرەبیش بەهەمان شێوە راستە، بەڵام گرنگە پەیامەكان و وەڵامدانەوە و كاردانەوەكان رەچاوی فرەڕەنگیی نەتەوەیی و ئایینی و مەزهەبی و هەروەها رەچاوی هەستیاریی دۆخی شارەكە بكەن و بەشێوەیەك بێت، كە هەستی لایەنی بەرامبەر بریندار نەكرێت و نەبێتە هۆی  لاوازكردنی گیانی پێكەوەژیانی كەركوك و كاریگەریی نەرێنی لەسەر ئیدارەی بنكە فراوانی شارەكە دروست نەكات.
لە هەڵسەنگاندن و شرۆڤەی لێدوانەكاندا، لە وردكردنەوەی گوتاری كارەكتەرێكی سیاسیدا، گرنگە هەموومان پەیامی سۆزداریی نەتەوەیی، لە بڕیارێكی سیاسی جیابكەینەوە و نابێت لەبەرامبەر هەر پەیامێكی لەو شێوەیەدا، كە لەلایەن كادرێكی سیاسی، یان بەرپرسێكی ئیداریی پێكهاتەیەكەوە بڵاوبكرێتەوە، ئیدی پێكهاتەكانی دیكە لەسەر ئاستی سیاسی و میدیایی و جەماوەریی، هەڵوێستی توند بنوێنن و وەكو بڕیارێكی سیاسی مامەڵە لەگەڵ پەیامەكەدا بكەن و لەوەش زیاتر دۆخێكی نائاسایی لە شارەكەدا دروست بكرێت.
بە ئەزموون سەلماوە، كە پەیڕەوكردنی سیاسەتی كاردانەوەی بەپەلە و توند لە كەركوك، زیان بە سەقامگیریی شارەكە و بە هەموو پێكهاتەكانی كەركوك دەگەیەنێت بەتایبەتی بە كورد، زیاتر لەوەش لەناو كورددا پشكی گەورە بەر یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان دەكەوێت، چونكە بەرپرسیارێتییەكەی یەكێتی لەو شارەدا، لە هەموو لایەنەكانی دیكە زیاترە، بۆیە یەكێتی لەو شارەدا لە هەموو لایەنەكانی دیكە سینگی فراوانترە و خاوەنی رۆحیەتێكی لێبوردانەتر و پشوودرێژانەترە، هەر لەبەر ئەوەیە هەڤاڵانی یەكێتی لەو شارەدا بە ئەندازەی ئەو بەرپرسیارێتییەی كە لەسەر شانیانە بۆ هەر هەڵوێستێك، یان بڕیارێك كە پەیوەست بێت بە شارەكەیانەوە، دوای بیركردنەوەیەكی قووڵ و هەڵسەنگاندنێكی بابەتییانەی ورد، بڕیارێكی عەقڵانی دەدەن، نەك عاتیفی و ناكەونە ژێر كاریگەریی هیچ پەیامێكی نابەرپرسیارانەی میدیایی، یان سیاسی، كە زیان بە دۆخی شارەكە بگەیەنێت.
دووەم: سەبارەت بە ماددەی 140ی دەستووری هەمیشەیی عیراق، پێشتریش چەند بەرپرسێكی سیاسی لە بەغدادی پایتەخت و لە شاری كەركوك ئاماژەیان بەوە داوە كە گوایە كۆتایی بە ماددەی 140 هاتووە. ئەم جۆرە پەیامانە عاتفین و تەنها بۆ رازیكردن و بۆ راكێشانی سەرنجی جەماوەری خۆیانە و بەو جۆرە پەیامانە هیچ مەترسییەك  لەسەر ماددەی 140 دروست نابێت، بەڵام گرفت و ئاستەنگی گەورە لەوەدایە كە رێژەی خەڵكی دەرەوە لەبەرامبەر خەڵكی رەسەنی ناوچە دابڕێنراوەكان، لە هەڵكشانێكی نائاساییدایە، ئەوەش پێویستی بە هەڵوەستەكردنێكی جددی و كۆدەنگییەكی نیشتمانی و سیاسەتێكی بەرپرسیارانە هەیە، چونكە تێكچوونی هاوسەنگی؛ وادەكات باسكردنی ماددەی 140 هیچ كاریگەرییەكی نەبێت و تەنانەت ئەگەر زەمینەش بڕەخسێنرێت، نەتوانێت لە بەرژەوەندیی خەڵكی رەسەنی ناوچەكەدا ئامانجی خۆی بپێكێت.